صفحه نخست

مصاحبۀ تلویزیون دویْچِه وِلِه، با والا حضرت آقا خان، چهل و نهمین امام (پیشوای روحانی) شیعه امامی اسماعیلی
مکان: برلین، جرمنی
تاریخ: 12 سپتمبر، 2004
مصاحبه کننده: گونتِر کِنابِه (Günter Knabe)، گزارشگر و تحلیل گر امور سیاسی در شبکۀ تلویزیونی، دویچه وِلِه در آلمان است.
برگردان به پارسی: نوروز علی ثابتی: 07 نوامبر 2016.
بین اسلام و دموکراسی تنش وجود ندارد.
مقدمه چینی توسط مصاحبه کننده:
سلام، و هر یکِ شما به مصاحبه تلویزیونی یِ دی دبلیو (DW) [دویچه وِلِه] خوش آمدید. امروز بواسطۀ ما، با والا حضرت آقا خان، پیشوای مسلمانان اسماعیلی، آشنا شوید. والا حضرت، همچنین رئیس شبکه انکشافی آقا خان(AKDN) است و در این سِمَت در قسمت انکشاف اقتصادی و اجتماعی در بسیاری از مناطق و کشور های ِ جهان بطور فعال کار می کند.

متن مصاحبه:

گونتِر کنابِه: والا حضرت، جهان توسط حملات دهشت افگنی بطور پیاپی شوکه می شود و مردمانی مرتکب این حملات می شوند که ادّعا دارند که آنها برای اسلام می جنگند. شما یک رهبر برجستۀ مسلمان هستید. شما اسلام را یک دین صلح می نامید. و این یک تناقض آشکار است. آیا این بدین معنی است که اسلام دو وَجه دارد؟
آقا خان: نخیر، من اینطور فکر نمی کنم. من فکر می کنم که بخاطر داشته باشیم که این اوضاع بر یک اقلیت بسیار کوچک جمعیت مسلمان در سراسر جهان دلالت دارد. ثانیاً، آنها توسط مسئله دینی نه، بلکه الزاماً توسط مسایل سیاسی تحریک می شوند، و من فکر می کنم که این کاملاً نا درست خواهد بود که این اوضاع به عنوان مظهر دین اسلام تلقی شود. جهان غرب نیاز دارد تا محتاطانه بررسی کند که، چه نیرو هایی در [قبالِ] این بازی نقش دارند، آنها را بدانند و بین دین و مسایلی که با دین هیچ کاری ندارند، فرق گذارند. ما مسلمانان، توقع خواهیم داشت که عین سوال را برای اوضاع آیرلند شمالی، بکار گیریم. اگر من به عنوان یک مسلمان به نزد شما می آمدم و می گفتم: « خوب، آنچه که در آیرلند شمالی اتفاق افتاده است، یک تصویر بر حق مذهب کاتولیک و مذهب پروتستان است»، شما به من نگاه می کردید و می گفتید: « شما تحصیل ناکرده (بی سواد) هستید». ادامه دارد به زبان انگلیسی

بیانیه دولت مبصر، رییس انجمن اجتماعی جوانان پامیر، به مناسبت رونمایی نخستین اثر”داغ لاله”، از شاعر خوش کلام و نویسنده ی توانای بدخشان، آقای سید امان الدین روشان

درود بر روان پاک ناجی بشریت، حضرت محمد مصطفی (ص) و اهل بیت اش!
قلم بدستان، فرهنگیان، شعرا، نویسندگان، وکلای محترم پارلمان، شخصیت های فرهنگی، ادبی و سیاسی کشور، رهبریت وزارت اطلاعات و فرهنگ کشور، خانم ها و آقایان!
قبل از همه،‌ به نماینده گی از انجمن اجتماعی جوانان پامیر، تشریف آوری تک تک شما فرهیختگان گرامی را به محفل کنونی ما که به مناسبت رونمایی نخستین اثر، شاعر خوش کلام و نویسنده ی توانای بدخشان، آقای سید امان الدین روشان، راه اندازی شده است، خیرمقدم و خوش آمدید عرض می کنم. با اغتنام از فرصت می خواهم از حضور سبز تک تک شما بزرگان، اصحاب شعر و ادب، شخصیت های فرهنگی و سیاسی کش ور، جوانان، خواهران و برادران، صمیمانه تشکری نمایم. خیلی خوشحال استیم که همه ی شما خوبان را امروز در کنارمان داریم. حضور سبز شما عزیزان در محفل امروزی، موجب خرسندی اعضای خانواده آقای روشان، شخص خود شان و اعضای انجمن اجتماعی جوانان پامیر، گردید ه است. ادامه دارد

یے کتِک داستۈن خږنۈنے زِڤ تے (خو نهن زِڤ تے) دوستېن ارد نفِش اُم
امېذ ښایېن، ات کمبودے خو پېښنهادېن قتے پوره کِن هم.
نِڤِشیج: علے بېک سالِک
ییو اس سهڤځ ات خِشروے قشلاقېن اند ، یے سفے بون مذېن سال چارک زندگے چود. وے ندېن ذو پڅ اته یے ږن ڤَد . دے چارک زندگے خېلے بشهند ڤُد – خُبث مس آدمے کار کُښته یت زحمت تهژیج ڤُد .
بشهند محله یت، بشهند بهره ذهذیج زمین ات ، خشروے سهڤځ دَښت باغېن ات ، دے مال ات – ستۈر ات … یعنے فُک چیز دے ند دے چاق یست . اُقه پے‌ یے چے ندے بهند مِس نِست .
   اته دے پَڅېن ېن مکتب ارد سَت خو ، دېڤے بعد فَرښست تر مکتب ذاد . البت، وېڤ داد خوش اِک اِد ڤُد ادے ، ییو اس وېڤ ښاید ات یِگه ـ غُلله دے ـ وے قتے کار ات بار ات دهقۈن کارے یند کۈمک کِښت ات یارے ڤهرذېد. اما وے ږن هوښیار ږِنک ڤَد، گهښت تر خو چار خو لۈدے : “اه چارِک! ید بشهند کار نِست ، ادے ییو اس دېڤ ښاید ات یو یِگه مه ښاید، سحر ته بعد یِد نا ښئیجِن غُلله څه سۈد ، ات دے همسالېن ته مالِم ات معمور … څه سېن، یِد بعد چیز فکر کِښت؟ یِد مهش بعد گهردۈ کِښت ‌‌، یِد ته بعد زمهذ ارد ذېد. بعد مهش جواب دے رد چیز ڤِد ؟ ات هم لۈدے گه یدے یم زمۈنه شِچ ښئیداو قتے فُکَث، هر تهم ته څه نه ښاید مهش جناو ته ناخۈن ات نادۈن رست.”ادامه دارد

معرفی کتاب
 نویسنده:علی سالک
 به افتخار و خرسندی تمام باید گفت، کتاب سروده های نغز ـ زیبا و هیجان کننده ی محترم دولت محمد “جوشن”- شاعر، نویسنده ، آوازخوان، آهنگ ساز و پژوهشگر موفق دیار نازنین ما، تحت عنوان” شهپر سیمرِغ” با قطع و صحافت زیبا و درخور ستایش در زمستان سال ۱۳۹۷( یکهزاروسه صد و نود و هفت)، در چاپخانه ی ولایت بدخشان اقبال چاپ یافت.
شهپر سیمرغ از نظر شکل و مضمون دارای کیفیت عالی بوده و تمام اشعار مندرج این کتاب، که از چکیده های افکار بکر و بلند مرتبه ی شاعر تراوش کرده است، همش دارای اهمیت بزرگ فرهنگی و اجتماعی مهم میباشد.
شهپر سیمرغ که اکنون به دسترس خوانندگان محترم قرار گرفته است، حاوی بیشتر از یکصد قطعه شعر– سی قطعه رباعی و هشت قطعه دوبیتی، که به زبان شیوا- سلیس و روان تحریر یافته است، میباشد. ادامه دارد

بخت بیک(نوا) میرزاده

سرشته ی نا تمام

ما در ورای خاطره ها گیر کرده ایم،
رخ برخیال و پشت به تدبیر کرده ایم،
پرورده درد و ناله ی شبگیر کرده ایم،
دنیای خویش بسته به زنجیر کرده ایم. ادامه دارد

مرحوم شهید غازی مرد “غازی”
نوشته: قربان بیک بشر دوست
مرحوم شهید غازی مرد “غازی” جګړن دافع هوا قواي مسلح ديروز کشور فرزند میرحیدرجوانی از کوهساران هندوکش و پامیر بدخشان در سال ۱۳۳۶ در قریه بهشار ولسوالی زیبای شغنان ولایت بدخشان در یک خانواده دهقان دیده به جهان گشود، در آن زمان شغنان با مشکلاتی زیادی روبرو بود؛ نبود راه مواصلاتی ، سرک ، برق وحتی مواد ارتزاقی به ندرت یافت می شد، ولی خانواده غازی مرد کوچک با تحمل همه مشکلات توانستند آنرا شامل مکتب کنند .غازی مرد طفل تیز هوش وبا درک بود وبا خوشی تمام در ٧ سالگی شامل لیسه رحمت شغنان گردید .
در جریان تعلیم وتربیه در لیسه دوستان زیادی پیدا کرد ، واز همان آوان کمک رسانی را بمردم خود شروع نمود وبا دهقانان وزحمت کشان منطقه یاری می رساند .
غازی مرد که از کانکور صنف هشتم حکومت های مستبد به پیروزی نایل شد وخوشبین به ادامه تحصیل گردید ، ولی یک تعداد کثیر اولاد غریب در این کانکور ناکام و سرنوشت شأن به دهقانی وچوپانی رقم خورد . ادامه دارد

جگتورن خدابخش “صمیم “
نوشته: قربان بیک بشر دوست
جگتورن خدابخش “صمیم ” ولد قدرت بيگ روزگاري در اين منطقه ” رده چيد سرچشمه ولسوالي شغنان ” بدخشان طفلي بدنيا آمد که نامش را گذاشتن خدا بخش یعنی بخشیده خداوند
خدابخش در يک خانواده برزگ قومي بدنيا آمد پدر بزرگش از نگاه مادري از يک خانواده مشهور در شغنان بود بنام قريدار جلودار که با حکم رانان آنزمان رابطه خوبي داشت .
والدين در تربيه خدابخش سعي وتلاش بخرچ دادند که يک اولاد سالم وخدمت گار به جامعه تقديم کنند که همين شد .خدابخش در هفت سالگي شامل مکتب شد ودوازده سال تمام را در ليسه رحمت ولسوالي شغنان سپري نمود وسند فراغت را به درجه عالي بدست آورد وشامل تربيه معلم تخار گرديد . ودر آن زمان اوضاع کشور تغير کرد ، انقلاب هفت ثورهمه پديده هاي کهنه را سرنگون کرد، وشعار عدالت وآزاديخواهي سر گرفت .ح. د. خ. ا. قدرت سياسي ودولتي را بدست گرفت .وجوانان آگاهانه در دفاع از وطن وانقلاب آماده شدند که صفوف قواي مسلح کشور را تقويت کنند. خدابخش يک جوان خيلي مهربان آگاه وقوم دوست بود، به همين خاطر تخلص ” صميم ” را بخود گرفت . ادامه دارد

Шеърҳои Фарангис Бахтибекова

شعر های فرنگس بخت بیک افه

Доимаф му дил азобанде ,

Мусулмон дар хатар.

Ид царанг , хайрон сецум

Кисмат катай суч бисамар.

Цонд хазорон мардумен ,

Нур яч тар охат фигон.

Ят му тар гов уф садоен,

То нурум вед би хабар  Идома

اشعار نو بخت بیک میرزاده
اين راز شوم چيست كه افشا نمي شود،
اين راهــــكار حل معما نميشود،
در گير و دار جذر و مد موج هاي تند،
مرگ حباب باور دريا نميشود.
اتش گرفته جنگل و دراشيان مرگ،
اين مرغكان خفته كه آگاه نميشود.
“آتش بگير تا كه بداني چه ميكشٓم
احساس سوختن به تماشا نميشود” ادامه دارد

نام کتاب: شهپر سیمرغ
نویسنده: دولت محمد جوشن
فرستنده برای نشر: علی بیک سالک
کمپیوتر: سرورشاه ارکان
نشر کننده: ادره نشرات سیمای شغنان
شهر کلگری- کانادا
برای دریافت کتاب، بالای لینک زیر یا تصویرفشار دهید.
ادامه دارد

A MAN FROM THE EAST

مردی از شرق

By: Habib Nazeem

توسط: حبیب نظیم

“When you think of generous people, who come to your mind? Do you picture millionaire philanthropists from the turn of the century such as Andrew Carnegie, J. P. Morgan, and Andrew Mellon? Do you think of contemporary givers such as Joan Kroc or Bill Gates?
(Your imagination is true 😉 Those people have given away millions of dollars. But I want to acquaint you with another giver. He is someone you’ve probably never heard of, yet He typifies the deepest kind of giving, the kind that can come only from the heart.” Continue here

     هنگامی که در مورد افراد سخاوتنمد فکر می کنید، چه کسی را به خاطر می آورید؟
آیا میلیونر های بشردوست قرن بیستم مانند: اندریو کارنگی جی. پی مؤرگان و اندریو میلون را تصور میکنید؟ آیا به ذهن تان بخشندگان معاصر مثل جان کروک و بیل گیتس می آیند؟
تصور شما به جا است. این افراد میلیونها دالر را برای دیگران داده و بخشیده اند؛ اما من میخواهم شما را با یک بخشینده ی دیگر آشنا کنم. ممکن این فرد کسی باشد که تا اکنون در مورد او نشنیده اید، ولی او نوع خاص بخشندگی را که فقط میتواند از اعماق قلب سرچشمه بگیرد، به خود اختصاص داده است. ادامه دارد

Шеърҳои Фарангис Бахтибекова
Хоксори аз падар омухтам,
Мехрро аз модар омухтам,
Дусти аз пешаи ачдоди ман;
Кордони дар сафар омухтам)

Идома

شعر های فرنگس بخت بیک افه

خاکساری از پدر آموختم،

مهر را از مادر آموختم،

دوستی از پیشه ی اجداد من،

کار دانی در سفر آموختم،

ادامه دارد

کروناهراسی یا Corona phobia

تهیه و ترتیب: دوکتورحبیب الله نظیم

بجای دیباچه و مقدمه

خدای عزوجل را سپاسگزارم که توفیق عنایت فرمود تا متن فارسی ویدیویی را که قبلاً تحت عنوان “کرونا فوبیا” به زبان شغنانی نشر کرده بودم، تهیه و در خدمت دوستان و عزیزانم قرار بدهم.
همنوعان نهایت با ارزش!
برایتان معلوم باشد که فقر، جنگ و بیماری های واگیر از آغاز تاریخ بشر( و حتی شاید قبل از آن) هر از گاهی سراغ نوع بشر را میگرفتند و هنوز هم جز جدایی ناپذیر ماهیت ناقص ما انسانها هستند.
در مبحث بیماری های واگیر میتوان از طاعون ژوستینین(541- 542)، طاعون سیاه یا مرگ سیاه(1351-1347)، انفلوانزای اسپانیایی(۱۹۱۸-۱۹۲۰ م.)، انفوانزای آسیایی(۱۹۵۶-۱۹۵۸م.)، اچ آی وی- ایدز( ۱۹۷۶- تا اکنون با دورهء اوج در ۲۰۰۵-۲۰۱۲م)، انفلونزای خوکی(۲۰۰۹-۲۰۱۲م.) و… بلاخره بیماری کوید-۱۹ (2019- نامعلوم).
“در گذشته ها ̋ مقامات در رویا رویی با فاجعه کاملاً ناتوان بودند. آنها بجز ترتیب دادن عبادات و مراسم دسته جمعی ابتکار دیگری برای مواجهه با شیوع بیماری های مسری به ذهن شان نمی رسید، تا چه رسد به اینکه آنها را درمان کنند.       ادامه دارد

دو قطعه شعر از پوهیالی علی بیک سالک(اولی بزبان فارسی یت یِگه خږنۈنے تے)
ای وطن دورم زخدمت ، چشم گریانم نگر
دل فرو ریزد به غربت ، درد هجرانم نگر
صبح بی رنگم نگر ، شام غریبان سیاه
میکشم درد فرافت ، قلب بریانم نگر
 دل پر خون، چشم پرنم آتش دوزخ بجان
میزند آبی به آتش ، چشمه سارانم نگر     ادامه دارد

شعر بخت بیک”نوا” ميرزاده
تيري ز عشق تو به دلم نا گهان فتاد
چون آتشي به سينه مازندران فتاد
آن تير آتشي، رزه يي توبه را شگافت
گو يي به دل مذابه ي آتش فشان فتاد
اينجا نه زلزله است نه آتشفشان زمين
خمپاره يي شهاب كه ازآسمان فتاد       ادامه دارد

زبان شغنانی را در خارج ازافغانستان چگونه باید آموخت؟
نوشته: پوهیالی علی بیک سالک
فرزندان شغنانی های مقیم کشور های خارج از دیار شان چگونه میتوانند به خواندن و نوشتن زبان مادری شان دست یابند ؟
روی این موضوع میخواهم دو گزینه ذیل را برای علاقمندان زبان مادری در خارج از افغانستان پیشنهاد نمایم:
1.
اگر والدین اطفال و نوجوانان خواسته باشند که فرزندان شان به زبان مادری شان بنویسند و حرف بزنند، راه اولی این است که والدین کتاب های چاپ شده فعلی به زبان شغنانی را از وطن بخواهند وبعد به سیستم دلخواه شان یا به شکل جمعی و یا هم انفرادی به کودکان خویش تدریس نمایند. این راه معمولیست که در افغانستان کنون مروج است و از الفبای دری، که بسا واژه های عربی دارد، و هم چنان از تعدادی حرفهایی از الفبای زبان پشتو به عاریت گرفته شده، استفاده میدارند .ادامه دارد

ساخت کیبورد هوشمند  زبان شغنانی افغانستان

نوشته: سرورشاه ارکان
بتاریخ ۷ سنبله ۱۳۹۸( ۲۹ اگست ۲۰۱۹)، کیبورد هوشمند زبان شغنانی افغانستان که به ابتکار کار و فعالیت سرورشاه ارکان ودیگر اعضای سایت سیمای شغنان دیزاین و آماده گردیده بود توسط کمپنی سویفت کیبورد(Swift Keyboard) منظور و به فعالیت آغاز کرد. من به نمایندگی از تیم فعال سایت،  این موفقعیت بزرگ را برای تمام شغنانی ها و علاقمندان زبان شغنانی مبارکباد میگویم.  ادامه دارد

ارتباط با ما و ارسال مضامین برای نشر
sarwar@shughnan.com

Print Friendly, PDF & Email