صفحه نخست

دیدانداز  پژوهشی ادبی، علمی و زبان شناسانه  برخی از دانش پژوهان، شخصیت های علمی، فرهنگی و ادبی  پیرامون نقش و جایگاه  زبان و ادب فارسی دری در منطقه و جهان !!

رساله پژوهشی و تدوینی

ترتیب و نگارش : داکتر نصرالدین شاه پیکار

مختصری از تاریخ زبان فارسیی، از گذشته‌های دور تا امروز : ما گویشوریم. این گزاره درواقع دو کلمه است اما بسته‌ای است از پرسش‌ها و اطلاعات. مثلاً این‌که این «ما» کیست؟ آیا شامپانزه‌ای که به نحوی به متصدی باغ وحش می‌فهماند گرسنه است هم گویشور است؟ گویش چیست؟ ارتباط آن با زبان چیست؟ این «ما» اگر فقط انسان باشد یعنی کدام انسان‌ها؟ کجای دنیا؟ اصلاً موقعیت جغرافیایی در مورد گویش چه اهمیتی دارد؟ این «ما» به چه زبانی حرف می‌زند؟ و پرسش‌هایی دیگر. در این مطلب، از این «ما» به تاریخ زبان فارسی می‌رسیم. ادامه دارد

زیارت روی

 نویسنده : هزاره بیک «سودا سپندکوهی»

      اشکاشم محیط که از نظر تاریخی دارای قدامت پنج هزار ساله ویا بیشتر از آن را دارا بوده و میباشد این دیارباستانی که ساکنین آن اصل ترین نسل آریایی نژاد هستند. دارای فرهنگ خاص که بادیگر اقوام تفاوت های خود را دارا می باشد و در میان مردم از اهمیت خوب برخوردار است که نسل اندرنسل با تفاوت اندک نظر به گذشته ها تاکنون ادامه دارد. بنآ لازم دانستم در پهلو استاد بزرگوارم « دولت محمد جوشن » که با زحمات زیاد به تدوین فرهنگ عامیانه که چون آیينه قدنما همه است و بود سرزمین تاریخی پامیر را متبلور ساخته داستانی را تحت نام « زیارت روی » حضور فرهنگ دوستان عزیز تقدیم نمایم .
در قسمت شمال اشکاشم آستانی موجود است که بالای دشت گنج آباد به نام « بابا جعفر» مسمی است که در دامنه کوه با داشتن صدها سفیدار چنار مانند در اطراف یک چشمه مصفا و بته های گلخار طعبیت بهشت آسا را تشکیل داده است. ادامه دارد

زبانهای پامیری آینه قدنما زبان اوستایی وفرهنگ کهن سال مهین ما

نویسنده : هزاره بیک “سوداسپندکوهی”

 بدخشان سرزمین که با تمدن بیش از پنج هزار ساله اش باداشتن معادن لعل و لاجورد در جهان مهشور است و یگانه مهد پرورش آریاییان اصیل بشمار میرود. جای بسا تاسف که باگذشت زمان بگونه درست از طرف محقیقین و پژوهشگران,این سرزمین تاریخی مورید مطالعه دقیق قرار نگرفته است.
اگرتحقیقات هم صورت گرفته از دست دوم و سوم بوده واقعات درآن بگونه دیگر بیان شده است و بدخشان که یک سرزمین وسیع را احتوا میکند –دوستان پژوهشگر ما اصلآ از زیاد ترین نقاط و محلات این خط باستانی هیچ نوع آگاهی ندارند و چنین کار سبب آن میشود که گاهی نام یک محل را به جای دیگر نسبت می دهند و کلیمات اصیل آریایی معنی دیگر را به خود میگیرد که دراین اوراق چند کلمه اوستایی و محلات که به جای دیگر نسبت داده شده ذکر میگردد. ادامه دارد

واژه  های اشکاشمی  و بعضی محلات که به این زبان نامگذاری شده و معنی آنها به فارسی

نویسنده:هزاره بیک”سوداسپندکوهی

ادامه دارد

مکتب اصالت لذت؛ یأس و غنیمت شمردن لحظه در رباعی کلاسیک و شعر معاصر پارسی
 نویسنده: وحید آمونژاد
مکتب اصالت لذت؛ یأس و غنیمت شمردن لحظه در رباعی کلاسیک و شعر معاصر پارسی انسان، حیوان ناطق بوده، اساسن موجود اجتماعی و تأثیر پذیر است که جامعه و شرایط زنده گی، معمارِ رفتارهای وی می باشند. به گونه ای که کودک تازه تولد و خورد سال، اصلن از غم و شادی چیزی نمی داند و هر گونه ای که بخواهد رفتار می کند، زیراکه هنوز در مَحضر قضاوتِ اطرافیان قرار نگرفته و خوی و خواص وی مهندسی نشده است؛ “بکن، نکن” های بعدی، شخصیت او را آرام آرام شکل داده و از وی یک “من” واهی می سازند و ناچارن نقاب بر رخ نهاده، “خودِ” حقیقی و واقعی اش را به مرورِ زمان فراموش می کند. ادامه دارد

اشکاشمی، اشکاشنی، اشکاشمی

گنج خفته

مجموعه کلمات زبان اشکاشمی

نوشته: عدالصبور”عریف سپند کوهی”

بنام خداوند توانا
زبان که یگانه وسیله افهام و تفهم میان جوامع انسانی محسوب میگردد حکمت پربها ایست که خداوند (ج) به انسان عطا فرموده که همچون ستون فقرات فرهنگ هر ملت بشمار میاید.
سرزمینکه بنام پامیر یا بام دنیا مهشور است و به شهادت تاریخ زادگاه آریا تباران ثابت شده و ساکنین آن از قدیم الایام دارای فرهنگ و زبان مختص بخودشان را نسل اندرنسل تا امروز ادامه داده اند نظر به دیگر اقوام کشور تفاوت های خود را دارا میباشد. مانند واخانی،اشکاشمی، سنگلیجی، شغنانی، منجانی و غیره.
متاسفانه در مورد رسم الخط زبانهای متذکره در سالیان قبل توجه صورت نگرفته فقط بشکل گفتاری سینه بسینه چون مردمک چشم حفظ و نگهداری شده است. اشکاشم که وجه تسمیه آن از زبان محل گرفته شده تقریبآ هشتاد سال پیشتر از امروز بیشتر ساکنین آن به همین زبان تکلم میکردند ولی بدبختانه با ازدعام نفوس و ورود فارسی گویان بخانواده ها دامن زبان اشکاشمی چیده شده و فعلان اندک خانواده ها درقریجات  سیخچ ، خرمنی ، باروبازار ، زرگران  باشند و داروند به این زبان صبحت می کنند . خیلی درد آور است که نسل امروز ارزش زبان را که با دیگر زبانهای پامیری ترجمان بیشترین واژه ها و کلیمات کتاب اوستا خواهد بود نداسته و از تکلم آن نفرت دارند . ادامه دارد

مناظره ی زمین و انسان
نوشته: سردارمحمد دوست
درعذابم من ز کردارت بشر
زنده جان از دست تو اندر خطر
رحم کن برحال من ورنه اخیر
پس پشیمان میشوی ای بیخبر
بشر! من چه کاری نا سزا کردم بگو؟
بهر عمران تو خم گردید کمر
حق زیستن من ندارم در زمین؟
اینقدر نفرت که داری ازبشر                    ادامه دارد

فرضیه کثیف وغرض آلود؟؟
نوشته: بخت بیک میرزاده
چند مین بار است که وطندار مان ، آقای لطیف پدرام نه تنها با بی مهری که با افتراحات و اتهامات سهمگین بد بینانه و بدور از واقعیت ؛ فرایند داعیه برحق پامیریان را اخلال و سد می شود.
افسانه اوپراتیفی تراویده از مغزها ومراکز تبلیغاتی استخباراتی ، مبنی بر ایجاد “دولت جدید در حوزه ی پامیر” بدور از واقعیت و بجزاز یک آرایش تبلیغاتی سیاه ، خاکستری ؛ هیچ مبنای منطقی و عقلانی ندارد. زیرا دولتی که آقای پدرام در چندین کلپ با نظریه پردازیها از آگاهی مبنی بر تشکیل و اداره آن انگشت میگذارد، گویا از نیت سران کشورهای هند و اسرائیل در تبانی با امریکا و انگلیس پرده داشته و از خطر تشکیل این کشورفرضی در حوزه پامیر، بمثابه “اسرائیل دوم “ ، به مسلمانان هشدار میدهد. ادامه دارد

آغاز بی پرسان
بی پرس و جوی ما ،
بی رغبت و رضا،
دردهن ماهزار سوال است بی جواب،
گام نخست عشق ، تولید مثل ونسل ؟
یا بندگی به خالق یکتای کائنات؟
در گالری زندگی پرتاب گشته ایم؟!
*****
اینجا زمین سخت و بلند است آسمان،
سرکوب ارزو، منکوب آرمان،
بی شرط انتخاب ،
افتاد پای ما ، در چرخه ای زمان،
بگشود چشم ما ، در دامن مکان.   ادامه دارد

بازی طالبان با توافـقـنامه صلح ، آمریکا ـ طالبان ، برای بازگردانیدن امارت اسلامی در افغانستان  *

نوشته:  دکتور نورعلی دوست 

موضوعات مورد بحث این نوشته :
ـ  پیش نوشته :
ـ ارزیابی توافقنامه صلح امریکا ـ طالبان .
ـ هویت طالبان ـ بنیادگرائی و منشاء آیدیالوژی طالبانی .
-کلید واژه ـ توافقنامه : سند قراردادی حقوقی و الزام آور میان دو طرف معامله پیرامون موضوع مشخص که شرایط و جزئیات توافق طرفین را مشخص می‌کند .
ـ پرسش کلیدی مورد بحث : آیا مذاکرات صلح دوحه بر مبنای توافـقـنامه صلح ، آمریکا ـ طالبان به نتیجه مطلوب میرسد ؟
ـ  نتیجه گیری توأم با نظر پیشنهادی .
پیش نوشته :
موافقتنامه صلح امریکا ـ طالبان  در ۲۹ فبروری ۲۰۲۰ و ۱۰ حوت ۱۳۹۸ هجری شمسی در شهر دو حه قطر با امضاء زلمی خلیل زاد و ملا عبدالغنی برادر به تصویب رسید .
هیئت رهبری مذاکره کنند گان  طالبان در دوحه ، امضای این توافقنامه را ، بزرگترین دستاورد خود در مبارزه با دولت جمهوری اسلامی افغانستان و حامیان آن در رأس ایالت متحده امریکا تعریف نموده در آستانه امضای آن ، گروه اضافه از چهل نفری طالبان با بدست گرفتن بیرق سفید طالبانی و نعره الله اکبر ، رژه فتح  را اجرا نمودند . و درختم آن شیر محمد استانکزی معاون سیاسی دفتر طالبان در قطر و عضو گروه مذاکره کننده طالبان ، امضای توافق صلح با آمریکا و بخصوص توافق برای خروج نیروهای اشغالگر آمریکایی از افغانستان را پیروزی طالبان عنوان و این روز را  روز فتح  خواند و آن را به همسنگران طالب خود و اعضای طالبانی که در زندان‌های افغانستان محبوس هستند ، تبریک گفت . ادامه دارد

نظر اجمالی برنحو زبان شغنی
تهیه کننده : سورگل سکا
پیشگفتار
زمانی که تصمیم گرفته بودم یک مقاله ی دیگر تهیه کنم موضوع پسآیند های زبان شغنی را انتخاب کردم و هدف اصلی این موضوع را هم شناخت این پسآیند ها از دیدگاه تاریخی و معنی شناسی قرار داده بودم. هنگام جستجوی منابع برای این موضوع به رساله ای سر خوردم که توسط  کتیه میولر راجع به نظام اشاره ای زبان شغنی نوشته شده است. نکته ای که در مقدمه ی این رساله به آن اشاره شده مسیر و موضوع مقاله ی کنونی ام را به کلی تغییر داد. به قول این نویسنده، پژوهش هایی که در رابطه به زبان شغنی انجام گرفته اند بیشتر بر ساختار فعل تأکید دارند و نظام های دیگر، مانند نظام اشاره ای، مورد بررسی قرار نگرفته است. با تائید این نکته، که نظام های دستوری دیگر زبان شغنی مورد توجه زبانشناسان نبوده اند، ما چند نکته ی دیگر به آن می افزاییم. ادامه دارد

نا روانی طبیعی در گفتار “لکنت زبان” عیب نیست
نوشته: سردار حسین دولت
آیا حرف زدن متفاوت یا نا روانی طبیعی در گفتار ( لکنت زبان) عیب و نقصان است ؟؟
 من شخصاً شدیداً با به کار بردن واژه لکنت برای نا روانی طبیعی در گفتار که نقصان را معناست مخالف هستم.
مگر آنانی که کامل و طبیعی حرف می زنند به جز در ظاهر در موارد دیگر از افراد دارای نا روانی طبیعی در گفتار(لکنت زبان) در ظاهر و باطن یا از نظر توانایی رجحان و فزونی دارند؟
 بدبختانه در جامعه ما از خانواده شروع تا به اجتماع، مکتب، دانشگاه و …. به کسی که بعد از سنین پایین”کودکی” ناروانی طبیعی در گفتار دارد خواسته یا نا خواسته القاء می کنند که این صورت حرف زدن تان وصمت و نقصان بوده و ابزار خجلت و شرمساری تو و دیگران است. و این باعث میشود که شخص با نا روانی طبیعی در گفتار در فهم خویشتن، خویش را شخصی با نقص و عیب بداند و تمام مشکلات عارضه نا روانی طبیعی در گفتار که تحت عنوان مشکلات آشکار( تکرار گویی، کشیده گویی و قفل) و مشکلات پنهان(ترس، اظطراب و فرار از لکنت)، در نهاد شان پدیدار و تقویه شود.  ادامه دارد

پایاننامه تحصیلی دوره لیسانس فرید غالب تحت عنوان «نقش نخبگان فکری در توسعه سیاسی افغانستان»

برای دریافت فایل، لططفا بالای لینک زیر یا تصویرکلیک کنید. ادامه دارد

چید و اشیای کاربرد داخل آن خزینهٔ کلمه های قدیمی زبان های آریایی (فارسی و شغنانی)

نوشته: دکتور خوش نظر پامیر زاد

چید عمارتی است دارای ساختمان و طرح منفرد به خویش که صرف در حوزهٔ جغرافیایی پامیری ها موجود است. این عمارت یادگاری از دوران نخستین زنده گی آریایی ها می باشد که هنوز در حوزهٔ ایرو ایشیا زیست باهمی داشته اند. به قرار تحقیقات پژوهشگران این نوع ها خانه حتی قبل از «ورجمکرد»‌ که در اوستا به نام خانهٔ‌ جمشیدی شهرت یافته، بوده است. با باور الینا چید که مشخصات آن دو فرهنگ (اندرونوا و گور- چوبی) را در خود محفوظ داشته از میلینیوم یا هزارهٔ دوم حکایه گر است که بعدها مردمان سکایی میراث دار آن فرهنگ های باستانی می شوند. پژوهشگر متذکره در ادامه می گوید که این چنین،‌ یک تحلیل خانهٔ‌ اندرونوا به تاسیس اصل آن در مرکز ایرو ایشیا، موروثیت آن در حوزهٔ استپ از انئولیتیک Eneolithic ردیابی شده است و آن رسوم بیشتر در فرهنگ های ساک ها، سکایی ها و سرمتی ها و برعلاوه در میان مردمان هندو ایرانی حاضره بازتاب یافته است. ادامه دارد

اشعار میر مست میرزاد

اداره نشرات سیمای شغنان
در دلم عشق تو بسیار است باور می کنی
با لسان و قلـب اقـرار است باور می کنی
 حاصل ام بی تو ، همیش  دلتنگی هاست
زرد رخسارم چو بیمار است باور می کنی
 دیدمت وقتیکه در راه باز میدانی چه شد
جمله اعضا گرم و تبدار است باور می کنی
  ادامه دارد

ساخت کیبورد هوشمند  زبان شغنانی افغانستان

نوشته: سرورشاه ارکان
بتاریخ ۷ سنبله ۱۳۹۸( ۲۹ اگست ۲۰۱۹)، کیبورد هوشمند زبان شغنانی افغانستان که به ابتکار کار و فعالیت سرورشاه ارکان ودیگر اعضای سایت سیمای شغنان دیزاین و آماده گردیده بود توسط کمپنی سویفت کیبورد(Swift Keyboard) منظور و به فعالیت آغاز کرد. من به نمایندگی از تیم فعال سایت،  این موفقعیت بزرگ را برای تمام شغنانی ها و علاقمندان زبان شغنانی مبارکباد میگویم.  ادامه دارد

ارتباط با ما و ارسال مضامین برای نشر
sarwar@shughnan.com

Print Friendly, PDF & Email