صفحه نخست

شخصیتهای نامیرا

پیوند به گذشته

(شغنان ولایت بدخشان)

قسمت دوم

نوشته: حسینی حسنیار شغنانی

 

شیرین بیک

 خنیاگر و رامشگر نامی که صدایش به ملکوت پیچید و رفت و نامش جاودانه ماند. موسیقی شغنان همان قدیمی ترین موسیقی آریایی است که از نسل به نسل منتقل شد و تا به زمان ما رسید و ما نتوانستیم آن را نسلهای بعدی منتقل سازیم. اگر در تاریخ موسیقی در دوره های مختلف تاریخی سیر نماییم به یک نکته مهم برمیخوریم که موسیقی اقوام آریایی از همان بدو تا کنون بسیار کم تغییر کرده است. اسباب و ادوات موسیقی اقوام مختلف آریایی خیلی شبیه هم میباشند.   سازها ( اسباب و زغومه ها ) که در شغنان نواخته میشوند درست همانهایی اند که در زمان هخامنشیان نواخته میشده اند.
راجع به موسیقی زمان مادها سندی در دست نیست ولی راجع سنت موسیقی هخامنشیان از اسناد و شواهد آشوری بر می آید که درین دوره سه نوع موسیقی ( رزمی، بزمی و مدحیه خوانی و یا مذهبی ) رایج بوده است . ادامه دارد

صلح کاذب

نوشته: امیر محمد رحیمی

هر طرف  از  پی صلح تشنه  لبان  می گردیم
صلح  در  خانه  و  ما  گرد  جهان  می گردیم
بسکه  از  جنگ  و  جدل منفعل و خسته شدیم
همه  سودا  زده  چــــون شهپرکان  می گردیم        ادامه دارد

بیوگرافی وسیم انوری، شرکت کننده جشن بهترین ستاره افغان

نوشته: مولانظر انوری

وسیم انوری فرزند محمد انور  انوری از قریه درمارخت ولسوالی شغنان بدخشان میباشد .
در اول ماه سنبله سال ۱۳۷۹ هجری شمسی در شهر کراچی پاکستان چشم به جهان گشود و در سال ۱۳۸۳ دو باره به وطن برگشت  و در سن  هفت ساله گی شامل مکتب گردید تا صنف هفت در لیسه بهارستان ولسوالی بهارک بدخشان به دورس خویش ادامه داد و در سال ۱۳۹۱ به شهر کابل نقل مکان نمود و شامل لیسه عالی امانی گردید. در سال ۱۳۹۶ به درجه  اعلی از این لیسه فارغ گردید و در کنار دروس خویش نظر به شوق و علاقه ایکه به موسیقی داشت مدت شش سال نزد خود مکتب موسیقی محلی بومی پامیری و شغنانی را کار نموده و عضویت گروپ موسیقی پامیر را داشت و مدت دو سال به شکل علمی نزد استاد ممتاز احمد نوابی مکتب موسیقی غزل و کلاسیک را فرا گرفته است و در این مدت در کنسرت ها ، فستیوال های هنری داخلی و خارجی از جمله شهر اسلام آباد پاکستان ، شهر استانبول ترکیه و شهر لیزبون پرتگال به نمایندگی از افغانستان در فستیوال هنری جشن الماسین در جولای ۲۰۱۸ اشتراک ورزیده… ادامه دارد

خاطرات معلم ولی دور از وطن

نوشته: الحاج نظیری

می گفتند که شغنان وپامیر با م جهان اما باورم نمی آمد. تابستان امسال صرف به دیدن شغنان از طریق ولسوالی خواهان ودرواز ها سفر نمودم ، برایم خیلی جالب بود زیرا در گذشته ها قصه های خوبی را شنیده بودم موفق به تماشای درواز ها و شغنان زیبا شدم و این روز هایکه در این مناطق سپری کردم بسیار مسرت بخش بودند. مشکلاتی که ازهم دوره هایم در مکتب شنیده بودم باورم نمی آمد، اما به یقین تبدیل شد مثلیکه در خواب ببینی تمام آرزوهایم درین سفر بر آورد ه شد.  در شروع سفر از ولسوالی خواهان دیدن کردم ، چونکه در سالهای ۱۳۵۳-۱۳۵۶ در آنجا معلم بودم و از دوستان خاطرات خیلی خوب در گذشته داشتم که با تاسف اکثریت آنها یا فوت کردند یا ازطرف وحشیان شهید گردیده اند یا بنابر مجبوریت های محلی به ولایات دیگرمسکن گزین شده اند. روی هم رفته با مردم ا ین دیار دیدن کردم و خاطرات مردم را در موقع لازم با دوستانم شریک خواهم کرد. ادامه دارد

نوشته: نیکو شاه نیکو

تو جهت اے یار ته زندۈن مِس قبول اُم
شتایے یت زمستۈن مِس قبول اُم
تو ظالم تهت اگه یاڅ اند څه ݑئود مو
وے کوره یت وے سندۈن مِس قبول اُم
څه سٲم مجنون تو عشق اندیر دایم
فُکݑ دهښت ات بیه بۈن مِس قبول اُم        ادامه دارد

جوانی از نسل تغیر

نوشته: اداره نشرات سیمای شغنان

در این نبشتۀ کوتاه، روی قسمتی از ابتکارات و دست آورد های جوان موفق و مستعد، آقای میرزا علی واثق، مختصرآ مکث خواهیم کرد. ابتکارات و دست آورد هایی که در ذات خود بی نظیر اند و از ولسوالی های مرزی بدخشان لا اقل کمتر کسی در حین شباب به چنین دست آورد ها دست یازیده است.

او برای  بار نخست شرکتی را تحت نام  “شرکت خدمات مشوره دهی ڤیر”  در سال 2015 در شهر کابل تاسیس نمود. درست در زمانی که مسئولیت منابع بشری بانک بین المللی فینکا را در افغانستان به عهده داشت. این شرکت را ثبت وزارت تجارت وصنایع جمهوری اسلامی افغانستان کرد و از “شرکت حمایه از سرمایه گذاری افغانستان” (AISA) برایش بطور رسمی مجوز کاری گرفت. از بدو تاسیس این نهاد تا حال، به تعداد زیادی از ادارات دولتی به شمول وزارت داخله کشور، وزارت دفاع و سایر وزارت خانه های دولتی و ریاست ها خدمات مشورتی باکیفت فراهم نموده است. ادامه دارد

بدن تان چطور کار می کند؟

گوش های ما چطورمی شنوند؟

مولف: کارول بالرد

ترجمه و تدوین: سرورشاه ارکان، ماستر علوم بیولوژی

 

 

گوش ها
گوش ها اعضای مهم بدن استند. ما همیشه از آنها استفاده می کنیم تا بشنویم در اطراف ما چه اتفاقی رخ میدهد.
ما صدا های بسیار مختلفی را می شنویم. بعضی ها هشدار می دهند، مانند آتش سوزی و زنگ هشدار دهنده آتش سوزی.
بعضی صدا ها معلومات می دهند، مانند اطلاعیه ها در میدان های هوایی و ایستگاه های ریل، خبرنامه ها و راپورهای هوا شناسی. ساعت های زنگدار ما را بیدار می کنند، و تلیفون زنگ میزند تا ما را خبر کند که کسی می خواهد همرای ما گپ بزند. ادامه دارد

شخصیتهای نامیرا

پیوند به گذشته

(شغنان ولایت بدخشان)

قسمت اول

نوشته: حسینی حسنیار شغنانی

 برای شناخت و فهم بهتر مسئله باید اول شخصیت را تعریف کنیم که چیست.
شخصیت یعنی «مجموعه‌ای از رفتار و شیوه‌های تفکر شخص در زندگی روزمره که با ویژگی‌های بی‌همتا بودن، ثبات (پایداری) و قابلیت پیش‌بینی» مشخص می‌شود.
به نظر می‌رسد گوردن آلپورت، بهترین تعریف در مورد شخصیت ارائه داده‌است. او اشاره می‌کند، شخصیت، سازمان بندی پویایی در درون فرد است و شامل آن دسته از نظام‌های روانی – فیزیکی که رفتار و تفکر او را تعیین می‌کند.
شخصیت به انگلیسی Personality ، را میتوان آن الگوهای معین و مشخصی از تفکر، هیجان و رفتار تعریف کرد که سبک شخصی فرد را در تعامل با محیط اجتماعی و مادی‌اش رقم می‌زنند.
عواملی که شخصیت را میسازند:
شخصیت ساختهٔ وراثت و محیط است. انسان با ویژگی‌ها ی ژنتیکی خاصی به دنیا می‌آید، و از آن پس سر و کار او با محیط اطراف خود خواهد بود. محیط نقش مهمی در شکل‌دهی شخصیت دارد.
در محیط شغنان نیز شخصیتهای بودند ولی هیچگاه کشف نشدند، اگر درک هم شدند در گمنامی بسر بردند. این شخصیتها در زندگی مردمانی گمنام بودند ولی بعد از مرگ زبانزد خاص و عام شدند و به ضرب المثل و حتی الگو مبدل شدند.   ادامه دارد

نوشته: خواجه اعتباری

دلا  در  مجلس   نادان   از   رفتن    نه  رفتن  به        به  گوش جاهلان از حق سخن گفتن، نه گفتن  به
در آن باغیکه  قدر خار و خس  با گل  یکی  باشد        شگفتن  رنگ  رنگ  گلها  در آنجا نا  شگفتن  به
در ایامیکه  احمق  میر  محفل  شد  بدان  ای  دل        به   کنج  خانه   تاریک   تک  و  تنها  نشستن  به

ادامه دارد…..

یے رویه یے نظمےخُږنۈن

محرر ات، ترتیب دهنده یت، چاپ گر: بخت آورشایف علی گوهر شاه حیدرویچ

گرڎېنیج اس سریلیک تر خُږنۈنے: سرورشاه ارکان

مم کتابچه تے مجموعه شعرېنے شاعرۈنے بدخښۈن ساشه ضعیفے، لیدوش حبیب، ت. مضراب ات دیگه یېن جعم سِڅ.

پېشگفتار
اک-اَم کتابچه ادے تمه مے ڎُست څه، اساسن اس روزنۈمه یے ״فرهنگ بدخشان״ تر ڎُست یت. به غیر اس ساشه ضعیفے یت قسمے لیدوش حبیب سازېن.  ممکن دے جهت وېڤ  درون اند یے چِدۈم چاپ خطایے مِس پېڎا سۈد، څه ڤېد، آه-را پِراکے یݑ بخښِښ. بعد اس وے-ی-ادے  ترتیب دهنده یے مم کتاب ارد آخرے آخرۈن میسر سُت یو الفبایے خُږنۈنے زِڤ ارد ساز کِښت. دِسگه، لهک  یه بې یے چِدۈم تکمیلے اضافگے یے حرفېن. فقط در اساسے الفبایے روسے ڤېد. کار تر پۈند ڎاد.( چِسېت تر کتاب ضمیمه). دے سبب قتے کارچید وَم تے پوره یݑ فُک اصلاح تے- کمپیوتر یا چاپ ماشین. ار چیز دے نه ڤُد، بافت. الفبا ترتیب ڎئداو اند اُم وُز کارېنے ڎو شخصے بزرگ ات عالمېنے مُعتبرے  تاجیکستۈنے تکیه چود- ییو پروفیسر دادخدا کرم شاه یف ، یے گه پروفیسر محرم فیض اف. یم کتاب  اثبات کِښت ادے یِد تکمیل سِڅِن الفبا بې گهپ ات گذار اݑ استفاده یِد بافت. ازېد ترېد دے افضلے یت ناقصے باید کاردۈنېن لۈڤېن. اما لۈڤېن- ته وینچِن اس ښُڎجِن بے،- دے جهت مم کتاب ممتن قریب پوره یݑ نِښۈن ڎید. چِدۈم طریق تے الفبا استفاده سۈد، یعنے یم کتاب نخست عمل ارد نمونه.  ادامه دارد       Идома

 

شاد روان دگروال غلام علیشاه سرچشمه

نوشته: وحید آمونژاد

مرد نمیرد ز مرگ، مرگ از او نام جست
 نام چو جاوید شد مردنش آسان کجاست؟!

مردی از تبار عشق، عشقی از جنس میهن، در این روز های سردی، سردی ای از جنس برف و زمستان، با موی و ریشی برف گونه، با گوله باری از دانش و مهارت و تجربه و عشق و صداقت به میهن و شاید با هزاران امید و نا امیدی، درد و اندوه و غصه ها و بغض های در گلو خفته، دیروز با ما بدرود گفت و در دل خاک خفت.
غلام علیشاه سرچشمه، فرزند شاه لنگر، متولد ده کده ی نیمده، روستای سرچشمه، شهرستان شغنان، مرد نخبه ی ده کده ی مان، دگروال متقاعد قوای هوایی، روز گذشته، هوای پیمای روان شان از میدان هوایی زمین بر خواسته، راهی دیاران دور و ناکجا های ملکوتی شد. ایشان از سال ۱۳۴۲ خ. الی سال های آغازین دهه ی هفتاد در قوای هوایی افغانستان در سمت های مختلف ایفای وظیفه نمودند. ادامه دارد  

استاد جمشید خاوری

نوشته: قوت نیرو

۷ جنوری ۲۰۱۹

رسم دنیا درهمین است، آنکه آمد رفتنی ست
بعد  رفتن  نام  نیکت  بر زبانها  ماندنی ست

   امروز شنبه، ۵ جنوری سال ۲۰۱۹ از فاصله های دور و نزدیک  جمع آمدیم  وبر روح مطهر استاد جمشید خاوری دعا ها و درود ها نثارکردیم  واز خداوندمتعال استدعا داشتیم که روحش را شاد وفردوس برین مقامش گرداند. روز مجلس فاتحه خوانی و خیرات از طرف استاد محترم  عبدی محمد عطا بخاطر خشنودی روح پرفتوح استاد جمشید خاوری در شهر مانتریال کوبیک کانادا براه انداخته شد. درین مجلس ، دوستان ، شاگردان ، وطنداران و خویش و اقارب  استاد ، مقیم ایالات کوبیک وآنتاریوی کانادا حضور بهم رسانده بودند وببرکت قرآت آیات ازقرآن مجید ، بروح استاد جمشید خاوری دعا های نیک نثارکردند که روحش شاد وفردوس برین مقامش باد!  ادامه دارد

بیوگرافی مختصر و نمونه کلام شاعر جوان شغنان، خواجه اعتباری 

نوشته: اداره سیمای شغنان

خواجه اعتباری فرزندجمعه خان اعتباری درسال ۱۳۷۱ درقریه سرچشمه ولسوالی شغنان متولد گردید.
او مکتب را ازصنف اول تا صنف دوازدهم در لیسه سرچشمه با درجه عالی به اتمام رسانید و بعدازآزمون کانکور شامل تربیه معلم شغنان شد ودوسال بعد سندفراغت را موفقانه بدست آورد. خواجه اعتباری، همچنان به مدت شش ما کورس ساتنمی را اکادمی پولیس مزارشریف خوانده بود و اکنون درولایت هلمند وظیفه اجرا میکند.
مجموعه اشعار خواجه اعتباری تحت عنوان  هدیه دردمندان که درحدود۳۰۰ قطعه میشوند، شامل مخمس، مستزاد، غزل، قصیده و چهاربیتی ها میباشند. ازشاعران معاصرافغانستان، او  پیروسبک عبدالله عارف چا آبی میباشد. یگانه هدف شان ازشعروشاعری اینست تاصدای مردم غریب را ازطریق شعر بسمع مردم  برساند.  ادامه دارد

The Feminist Dressing for War: America’s 2001 Intervention in Afghanistan

By Farid Ghalib
This essay exams the case of America’s justification of its invasion of Afghanistan in 2001, when America’s military objectives were dressed in words of feminism.
The case is examined through Foucault’s Power/Knowledge theory, which highlights America’s reductionist views of women in Afghanistan (limited knowledge) as a justification of military motives (exercise of power).
After the four separate but coordinated terrorist attacks on United States by al-Qaeda on 11 September 2001 in which more than 3000 people where killed (Borgen 2001), USA, under President G W Bush, intervened in Afghanistan to fight terrorism. The USA intervention was based on their national security interest, not particularly for women rights violation in Afghanistan, as Obama concurred on 17 August 2009: “this is not a war only worth fighting. This is fundamental to the defense of our people”. However, “the War on Terror” was justified in Afghanistan as also liberating and saving Afghan women (Abu-Lughod 2002). Continue here

نگاه فشرده بر انقلاب روسیه و تاثیرات ناشی از وقوع آن بالای اوضاع سیاسی  و  اقتصادی افغانستان

تتّبع و نگارش: س. اسحاق مقبل

 به جای مقدمه:

نظر اندازی بر زوایای مختلف مبحث مزبور، نیازمند زمان و پژوهش ژرفتر است و نمیتوان در لابلای  همچون نبشتۀ مختصر، روی همه پهلو های آن صحبت نمود . نویسندۀ این سطور کوشیده تا بطور فشرده روی موارد مهم این موضوع انگشت گذاشته و از حاشیه روی زیاد در این خصوص صرف نظر نماید؛ تا از طرفی از به درازا کشیدن بحث جلوگیری شود و از جانبی هم باعث اتلاف وقت خواننده گان عزیز نگردد.    ادامه دارد

ارتباط با ما و ارسال مضامین برای نشر( مضامین تان باید در میکروسافت وورد نوشته باشد)
sarwar@shughnan.com

 

Print Friendly, PDF & Email